تحلیل گفتمان انتقادی صفحه اینترنتی وزارت خارجه آمریکا درباره جهان عرب بر اساس مربع ایدئولوژیک ون‌دایک

انواری, محمد رضا

تحلیل گفتمان انتقادی صفحه اینترنتی وزارت خارجه آمریکا درباره جهان عرب بر اساس مربع ایدئولوژیک ون‌دایک

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

محمد رضا انواری

استادیار، گروه ارتباطات اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران.

چکیده

جهان عرب، به‌واسطه جایگاه ژئوپلیتیکی، منابع انرژی و پیوند با تحولات امنیتی، از حوزه‌های مهم سیاست خارجی آمریکا است. با توجه به نقش رسانه‌های رسمی در بازنمایی گزینشی واقعیت‌ها، بررسی نحوه تصویرسازی از جهان عرب در متون دیپلماتیک اهمیت ویژه‌ای دارد. این بازنمایی می‌تواند در تولید معنا و برداشت مخاطب از روابط آمریکا و جهان عرب مؤثر باشد. صفحه اینترنتی وزارت خارجه آمریکا یکی از این رسانه‌هاست. براین‌اساس، پرسش اصلی پژوهش آن است که این صفحه، جهان عرب و مناسبات آمریکا با آن را چگونه بازنمایی می‌کند؟ پژوهش حاضر با استفاده هم‌زمان از مبانی نظری و روش تحلیل گفتمان انتقادی ون‌دایک انجام شده است. داده‌ها شامل 15 سند مرتبط با رویدادهای جهان عرب است که با نمونه‌گیری هدفمند از مطالب منتشرشده در دسامبر 2024 انتخاب شد. یافته‌ها نشان می‌دهد این صفحه، با راهبردهای زبانی گوناگون، آمریکا را حامی دموکراسی، حقوق بشر، صلح جهانی و ثبات منطقه‌ای و برخوردار از توان نظامی برتر بازنمایی می‌کند. در مقابل، جهان عرب عمدتاً با فقدان دموکراسی، بحران‌های داخلی، بی‌ثباتی، افراط‌گرایی و نقض حقوق بشر معرفی می‌شود. همچنین، مسئولیت آمریکا در قبال مداخلات غیرقانونی و پیامدهای انسانی آن‌ها به حاشیه رانده می‌شود یا با زبانی توجیه‌گرانه بیان می‌گردد. ویژگی‌های مثبت جهان عرب نیز غالباً نادیده گرفته می‌شود یا در چارچوب همکاری با آمریکا معنا می‌یابد. مقوله‌بندی، قطب‌بندی و مقایسه در دوگانه «ما» و «دیگران» از مهم‌ترین سازوکارهای بازنمایی‌اند. یافته مهم این است که بازنمایی کشورهای عربی یکسان نیست؛ کشورهای مخالف آمریکا عمدتاً با صفات منفی و متحدان آن با پرهیز از این صفات توصیف می‌شوند.

کلیدواژه‌ها

آمریکا

جهان عرب

صفحة وزارت خارجه

تحلیل گفتمان

مربع ایدئولوژیک ون‌دایک

عنوان مقاله English

Critical Discourse Analysis of the U.S. Department of State Webpage on the Arab World Based on van Dijk’s Ideological Square

نویسنده English

Mohammad reza Anvari

Assistant Professor, Department of Social Communication, Faculty of Social Sciences, University of Religions and Denominations, Qom, Iran.

چکیده English

The Arab world, owing to its geopolitical position, energy resources, and connection to security developments, constitutes a significant domain of U.S. foreign policy. Given the role of official media in the selective representation of realities, examining how the Arab world is portrayed in diplomatic texts is of particular importance. Such representations can influence the production of meaning and shape audience perceptions of U.S.–Arab relations. The website of the U.S. Department of State is one such medium. Accordingly, the principal research question is: How does this website represent the Arab world and U.S. relations with it? This study employs both the theoretical foundations and methodological framework of van Dijk’s Critical Discourse Analysis (CDA). The data consist of fifteen documents related to events in the Arab world, selected through purposive sampling from materials published in December 2024. The findings indicate that the website, through a variety of linguistic strategies, portrays the United States as a supporter of democracy, human rights, global peace, and regional stability, as well as a state possessing superior military capabilities. In contrast, the Arab world is predominantly represented in terms of a lack of democracy, internal crises, instability, extremism, and human rights violations. Furthermore, U.S. responsibility for unlawful interventions and their humanitarian consequences is marginalized or articulated through justificatory language. Positive characteristics of the Arab world are also frequently overlooked or are rendered meaningful primarily within the framework of cooperation with the United States. Categorization, polarization, and comparison within the binary opposition of “Us” versus “Them” constitute some of the most significant representational mechanisms. A key finding is that the representation of Arab countries is not uniform; states opposed to U.S. policies are generally described through negative attributes, whereas U.S. allies are portrayed in ways that largely avoid such characterizations.

کلیدواژه‌ها English

United States

Arab World

Department of State Webpage

Discourse Analysis

van Dijk&rsquo

s Ideological Square

Abbasi, M., & Demirchilo, F. (2024). US foreign and security policy in the Gaza crisis (2023–2024). American Strategic Studies, 15(4), 65–90. https://doi.org/10.47176/asr.2024.1259 [In Persian]

Aghagolzadeh, F. (2006). Critical Discourse Analysis. Tehran: Elmi va Farhangi. [In Persian]

Amnesty International. (2019). Arms transfers and human rights: The responsibility of states. London: Amnesty International.

Bahrami Komail, N. (2009). Media Theory (Sociology of Communication). Tehran: Kavir. [In Persian]

Brownlee, J. (2013). Democracy Prevention: The Politics of the U.S.-Sponsored Arab Reform. Oxford University Press.pp. 45–53.

Carothers, T., & Youngs, R. (2015). The Complexities of Promoting Democracy. Journal of Democracy, 26(1), 49–63

Eslami, M., & Karampouri, M. (2022). Analyzing the role of the United States in the arms race of West Asian countries (2000–2020). American Strategic Studies, 2(7), 11–47. https://doi.org/10.27834743/ASS.2206.1101 [In Persian]

Fairclough, N. (1992). Discourse and Social Change. Cambridge: Polity Press

Fargani, M. M. (2003). The Long Way of Transition; Evolution of Political Development Discourse in Iran. Tehran: Farhang va Andisheh. [In Persian]

Gause, F. G. (2014). Beyond Sectarianism: The New Middle East Cold War. Brookings Doha Center Analysis Paper. pp. 3–7

Ghasemi, H., et al. (2021). Research Reference (1st ed.). Tehran: Andisheh Ara. [In Persian]

Human Rights Watch. (2018). “Nowhere Safe”: Civilians Under Siege in Yemen. Human Rights Watch Report.

Jørgensen, M. W., & Phillips, L. J. (2016). Discourse Analysis as Theory and Method (H. Jalili, Trans.). Tehran: Ney. [In Persian]

Kalantari Khandani, E., Farrokhi Barfeh, M. H., & Ghonchehpour, M. (2020). Critical discourse analysis of Donald Trump’s tweets based on Van Dijk’s model. Journal of Language Research, 12(34), 131–156. https://doi.org/10.22051/jlr.2019.20256.1545[In Persian]

Lesser, I. O., et al. (2019). Syria after the War: Options for Reconstruction and Reconciliation. RAND Corporation.

Lynch, M. (2016). The New Arab Wars: Uprisings and Anarchy in the Middle East. PublicAffairs pp. 12–18; 210–218.

Mearsheimer, J. J., & Walt, S. M. (2016). The Israel Lobby and U.S. Foreign Policy (Revised ed.).

Mirzaei Tabar, M. (2024). Geopolitical explanation of the United States’ presence in the Horn of Africa. American Strategic Studies, 4(13), 169–191. https://doi.org/10.47176/ASR.2024.1226[In Persian]

Mortad, A. (1998). Fi Nazariyyat al-Riwaya: Bahth fi Taqniyyat al-Sard [On Novel Theory: A Study of Narrative Techniques]. Kuwait: Alam al-Ma’rifah, National Council for Culture, Arts and Letters. [In Arabic]

Salehian, T., Gheytasi, S., & Ahmadi Nejad, H. (2024). The United States’ discursive logic in the conceptualization of terrorism: Representation of Hezbollah and Tahrir al-Sham. American Strategic Studies, 4(16), 137–159. https://doi.org/10.47176/ASR.2025.1276[In Persian]

Soltani, S. A. A. (2004). Discourse analysis as theory and method. Political Science Quarterly, 28, 153–180. [In Persian]

Vaezi, M. (2013). US behavioral pattern in dealing with developments in Arab countries. Foreign Relations Quarterly, 5(1), 35–72. https://doi.org/20.1001.1.20085419.1392.5.1.1.4[In Persian]

Van Dijk, T. A. (1977). Text and Context: Explorations in the Semantics and Pragmatics of Discourse. London: Longman.

Van Dijk, T. A. (2016). Ideology and Discourse: A Multidisciplinary Introduction (M. Nobakht, Trans.). Tehran: Siayahrud. [In Persian]

Van Dijk, T.A (1998). Ideology: A multidisciplinary approach. London: Sage Publications

Van Dijk, T.A (2000). News racism: a discourse analytical approach. In T. A. Van Dijk (Ed.), Ethnic minorities and the media (pp. 33-49). Philadelphia, USA: Open University Press.

Van Dijk, T.A.(2001). Ideology and discourse: A multidisciplinary introduction. Sage Publications.

Van Dijk, T.A.(2002), “Principles of Critical Discourse Analysis”, in Critical Discourse Analysis. (ed.) by Michael Toolan, Vol. 2, Routledge, 104-141.

Van Dijk, T.A.(2003). Ideology and discourse, multidisciplinary introduction. Barcelona: Ariel. <http: //www.discourse-insociety.org/teun.html>

Van Dijk, T.A.(2006). Ideology and discourse analysis. Journal of Political Ideology, 11(2),115-140.

Van Dijk, T.A.(2006a). Discourse and manipulation. Discourse & Society, 17(2), 359–383. https://doi.org/10.1177/0957926506060250

Van Dijk, T.A.(2018). Sociocognitive discourse studies. In J. Flowerdew & J. E. Richardson (Eds.), The Routledge Handbook of Critical Discourse Studies (pp. 26–43). Routledge.

Wehrey, F. (2018). Saudi Arabia and the Gulf Arab States: Internal and External Challenges. Carnegie Endowment for International Peace